Wat is een gameverslaving?

Een lekker potje gamen op zijn tijd is hartstikke leuk. Maar steeds meer jongeren hebben moeite om hun gamegedrag in de hand te houden. Een gameverslaving ligt dan op de loer. Maar wanneer is er nou echt sprake van een verslaving?

Terug naar gameverslaving

Meer weten?

Twijfel niet en bel ons op +31 (0)40 211 0311 (bereikbaar op werkdagen van 8:30 uur tot 18:00 uur) of maak gebruik van ons contactformulier.

Wanneer ben je verslaafd aan gamen?

Gamen wordt steeds populairder, in Nederland en het buitenland. Niet zo gek, want de consoles worden steeds krachtiger, de games mooier en de gameplay steeds uitdagender. Ook de opkomst van het internet heeft gamen populairder gemaakt. Want in plaats van een spelletje spelen met een paar vrienden op de bank, kun je nu de strijd aangaan met spelers van over de hele wereld. Op ieder moment van de dag.  Met gamen is op zich ook niet zo veel mis. Het is vaak hartstikke leuk om te doen en er zijn onderzoeken genoeg die uitwijzen dat er positieve aspecten zitten aan gamen. Zo wijzen sommige onderzoeken uit dat je hand-oog-coördinatie beter wordt van gamen. Ook zie je dat veel jonge kinderen spreken al behoorlijk goed Engels spreken, omdat ze veel contact hebben met of video’s bekijken van buitenlandse gamers. En door een potje gamen kan een eenzame jongere nieuwe vrienden maken. Maar wanneer wordt gamen nou een probleem? Wanneer kun je zeggen dat iemand last heeft van een gameverslaving?

Volgens de DSM-5

In de DSM-5, het “handboek” van de GGZ staat gameverslaving vermeld als Internet Gaming Disorder. Om met deze aandoening gediagnostiseerd te worden, moet je aan 5 van de volgende punten voldoen:

  • Je hebt een obsessie met (online) games;
  • Je denkt de hele dag aan gamen, ook als je op school of bij vrienden bent;
  • Je hebt last van ontwenningsverschijnselen als je niet gamet;
  • Je gamet steeds vaker en langer;
  • Je kunt niet stoppen met gamen, ook al probeer je dat wel;
  • Je liegt over hoe vaak en hoe lang je gamet;
  • Je interesseert je niet meer voor andere dingen dan gamen;
  • Je speelt te veel games, terwijl je goed weet hoeveel impact dit heeft op je leven;
  • Gamen is een vorm van ontsnappen aan vervelende gedachtes en gevoelens;
  • Je zet relaties en kansen in je leven op het spel met je gamegedrag.

In de praktijk zie je dat veel ouders kampen met het game-gedrag van hun kinderen. Klinieken die gespecialiseerd zijn in verslavingen bij jongeren, zoals Yes We Can Clinics, geven aan dat er een enorme stijging is in het aantal jongeren dat zich aanmeldt bij de kliniek om behandeld te worden voor een gameverslaving. Leerkrachten zien verslagen toe hoe steeds meer leerlingen tijdens de les zitten te gamen op hun laptop. Trainers van sportclubs worden er gek van dat de eerste twintig minuten van een training gaan over nieuwe levels, wapens, danspasjes, “no scopes” en headshots.

Volgens de World Health Organisation

In juli van 2018 erkende de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gameverslaving als een officiële verslaving. Hierdoor werd het probleem van te veel gamen echt op de kaart gezet. De WHO spreekt van een gameverslaving wanneer “Iemand die 12 maanden of langer zoveel prioriteit geeft aan het gamen dat zijn leven op belangrijke fronten ontwricht raakt, zoals werk of studie of sociale contacten. Ondanks die negatieve gevolgen, wordt het game-gedrag onverminderd voortgezet.”

Verslavende elementen

Zoals gezegd, is het spelen van een spelletje op zijn tijd natuurlijk ontzettend leuk. Het probleem van veel games is echter dat er “verslavende elementen” in zitten. In 2018 werd een aantal games aangepakt door de Nederlandse kansspelautoriteit, vanwege de aanwezigheid van zogenaamde “lootboxes”: virtuele schatkistjes die spelers niet alleen konden verdienen, maar ook konden kopen. De waarde van de inhoud van die kistjes liep sterk uiteen. Sommige items werden voor tientallen, soms honderden dollars verhandeld op het internet. Deze opzet valt volgens de Nederlandse wet onder gokken, en mag dus niet zonder vergunning worden aangeboden.
Het op jonge leeftijd in aanraking komen met gokken is volgens wetenschappers erg schadelijk. Maar de lootboxes zijn niet de enige manier waarop game-ontwikkelaars spelers aan zich proberen te binden. In Fortnite krijgen spelers opdrachten voorgeschoteld, die ze binnen een bepaalde tijd moeten volbrengen om een prijs te winnen. En bij ieder nieuw “seizoen” van Fortnite proberen miljoenen gamers weer om uiteindelijk tier (level) 100 te bereiken, zodat ze een exclusief uniform vrijspelen.


Ook de meer “casual” games op bijvoorbeeld telefoons bevatten verslavende elementen, zoals push-berichten die naar spelers worden gestuurd met de oproep om toch vooral weer even de game op te starten omdat er iets te winnen valt. De NOS heeft in 2019 een interview gehouden met Jan Willem Poot, de oprichter van Yes We Can Clinics. Hij gaat tijdens de reportage in op de verslavende elementen in games. Bekijk het item hier.